Dużo się mówi o obozach koncentracyjnych, ale czy zastanawialiście się jak wyglądały więzienia bądź zesłania w XIX wieku? Anton Czechow w swoim reportażu Wyspa Sachalin. Notatki z podróży przedstawił obraz życia katorżników w carskiej Rosji na jednej z najsroższych wysp.
W 1890 roku Anton Czechow udał się w podróż na Sachalin, do miejsca, gdzie zesłani zostali przestępcy polityczni i kryminaliście. Jego podróż trwała 82 dni. Podczas swego pobytu pisał eseje, które ukazały się w książce Wyspa Sachalin. Notatki z podróży.
Na Sachalinie Czechow samodzielnie sporządził spis ludności. Odwiedzał zesłańców, katorżników i osiedleńców. Spotkał się więc z wieloma ludźmi, poznawał ich historie oraz przyczyny zesłania. Jedyne czego mu administracja zabroniła to kontakt z więźniami politycznymi, ale naruszył ten zakaz.
Swoje notatki autor uzupełnił o historię i geografię Sachalinu. Nie brak tu również oczywiście opisu systemu więziennictwa, którego Czechow był przeciwnikiem. Czytając tę książkę nie trudno zauważyć dużą skrupulatność autora. Nie dość, że zwiedził całą wyspę, poznał mnóstwo historii (w końcu z każdym rozmawiał) to jeszcze podał wiele statystyk.
To co mi się spodobało to fakt, że auto nie pominął kwestii kobiecej na Sachalinie. Żyły tam również więźniarki jak i kobiety, które poszły na zesłanie za swoimi mężami. Tych drugich było na wyspie więcej ni katorżnic. Spodziewały się, że będzie im ciężko z dala od domu, w nowych warunkach, ale nawet w najgorszych snach nie spodziewały się tego co zastały.
Na końcu książki znajdują się przypisy. UWAGA! Przypisy sporządzone zostały przez Czechowa. To również świadczy o tym jak rzetelnie podszedł do tematu.
Jego notatki bez wątpienia są świetnym materiałem o Sachalinie. Świadczy o tym chociażby fakt, że jego książka wstrząsnęłam opinią publiczną.
Czechow nie skupia się tylko i wyłącznie na “katorżnikach”. Przedstawia również rdzenną ludność tych terenów. Mieszkali tam bowiem takie ludy jak:
Galiacy
Orokowie (Ulta)
Ajnowie
Wymieniąc powyższe ludy, nie sposób nie podać informacji, że starszy brat Józefa Piłsudskiego (tak, tego Piłsudskiego) - Bronisław, przebywając na zesłaniu otrzymał propozycję badania kultury tych ludów. Skoncentrował się głównie na Ajnach. Tak się przysłużył tamtejszej społeczności, że na Sachalinie postawiono mu nawet pomnik. Swoją drogą, ciekawe, czy B.Piłsudski i Czechow ze sobą rozmawiali.
Wspominałam już, że Sachalin można uznać za jedną z najsroższych wysp. Dlaczego? Przede wszystkim klimat. Zima jest tam dłuższa niż lato, co powodowało kolejny problem: urodzaj ziemi. Ciężko było zająć się w tam rolnictwem, a więc się wyżywić. Co niosło za sobą kolejne problemy: głód, a na końcu śmierć.
Jeśli chodzi o problemy z rolnictwem, to Czechow podczas swego pobytu na wyspie usłyszał pewną legendę:
(...), kiedy Rosjanie zajęli wyspę i z czasem zaczęli źle traktować Galiaków, galicjki szaman przeklął Sachalin i przepowiedział, że nic z tej wyspy nie będzie.
Podam jeszcze jedną ciekawostkę z książki odnośnie jednej z osad:
Sami osiedleńcy nazywają swoją osadę również Warszawą, bo jest w niej dużo katolików. Mieszkańców 111: 95 mężczyzn i 16 kobiet. Z 42 gospodarzy tylko 10 ma rodziny.
Sama książka jest bardzo dobra. Czechow nie bez powodu uważany był za mistrza pióra i po dziś
dzień jest chętnie czytany, a na deskach teatrów można zobaczyć spektakle na podstawie jego dramatów. Zabrakło mi jednak jednej rzeczy w Wyspie Sachalin - emocji. Mimo iż auto przytacza niektóre historie mieszkańców to moim zdaniem nie wywołują w czytelnikach tak wielkich uczuć. Dla mnie same wrażenie robiły dane i z nich wnioskowałam jak ciężko się tam żyło i funkcjonowało. Uważam, że świetnym uzupełnieniem dla tej książki będą Wspomnienia z martwego domu Fiodora Dostojewskiego.
Jest to jedna z tych książek, o których ciężko się pisze. Głównie dlatego, że zawiera w sobie tyle ciekawostek i danych, że najlepiej się w nią po prostu zagłębić. Jeśli interesujecie się literaturą obozową - ta lektura z całą pewnością Was zainteresuje, a może nawet zachęci do poszerzenia tematu.

.jpg)

Komentarze
Prześlij komentarz